Artykuły

Stargard Szczeciński – co warto zobaczyć?

Gotyk kojarzy nam się przede wszystkim z Krakowem i Toruniem, tymczasem wiele imponujących budynków z czerwonej cegły znajduje się w Stargardzie Szczecińskim. Miasto leży na Europejskim Szlaku Gotyku Ceglanego i cieszy się niepowtarzalnymi krajobrazami. Co warto zwiedzić w Stargardzie Szczecińskim?

Renesansowy gotyk
Stargard to wielki hołd złożony gotykowi. Mimo wojennych zniszczeń w mieście zachowała się spora ilość zabytków z charakterystycznej czerwonej cegły. Niewiele jest miast, w których robią one takie wrażenie. Jednym z najstarszych zabytków jest średniowieczny ratusz, którego elewacja łączy w sobie gotyk z domieszką renesansowych już wpływów. Duże wrażenie robi przede wszystkim szczyt zajmujący niemal połowę wysokości budynku. Warte uwagi są również Dom Protzena oraz Dom Roledera, typowe gotyckie kamienice mieszczańskie. Na rynku znajduje się zaś odwach z arkadowymi podcieniami i gankiem na piętrze.

Naj, naj, naj
Stargardzka Kolegiata Mariacka pw. NMP Królowej Świata uznawana jest za najpiękniejszy ceglany kościół w naszym kraju. Niesamowite wrażenie robią już zewnętrzne dekoracje przypór z profilowanych cegieł, kształtek, tworzących coś w rodzaju koronki. Wnętrze to imponujące, najwyższe w Polsce sklepienie sięgające 30 metrów oraz ściany ozdobione polichromiami oraz glazurowanymi cegłami w przeróżnych barwach. W sezonie letnim kościelna wieża pełni funkcję punktu widokowego. Jednak to nie dzwonnica kolegiaty jest najwyższym punktem w mieście, a strzelista wieża kościoła św. Jana. Ostry dach pnie się niemal 100 metrów w górę.

Warowny Stargard
Miejskie fortyfikacje stanowiły w średniowieczu najpotężniejszy system obronny na Pomorzu Zachodnim. Składa się na nie unikatowy Arsenał, jedyny taki zachowany budynek na Pomorzu, trzy basteje, także jedyne w regionie oraz baszty i bramy miejskie. Okazała Brama Pyrzycka uznawana jest za najpiękniejszą na Pomorzu. Brama Wałowa to jedyna konstrukcja militarna w regionie łącząca w sobie gotyk z renesansem. Wizytówką miasta jest zaś charakterystyczna Brama Młyńska, jedna z dwóch bram na świecie, które położone są nad korytem rzeki. Interesująca technicznie jest także Brama Świętojańska, będąca de facto… tunelem. Wśród kilku miejskich wież obronnych wyróżnia się natomiast Baszta Morze Czerwone, największa baszta miejska w Polsce, licząca 34 metry wysokości.

Cegły to nie wszystko
Jednak Stargard to nie tylko gotyk. Pałac Panorama to malowniczo otoczona parkiem siedziba miejscowego bractwa kurkowego zbudowana w połowie XIX stulecia. W pobliżu młyna znajduje się okazała willa rodziny Karowów, dziś dom kultury. Swym ogromem spore wrażenie robią Czerwone Koszary, postawione w latach 80. XIX wieku budynki, w których stacjonowało pruskie wojsko. Miłośnicy techniki powinni zobaczyć stargardzką wieżę ciśnień. Mierzący 65 metrów budynek jest największym wodozbiorem w Polsce. Geograficzną ciekawostką jest natomiast fakt, iż przez Stargard przebiega 15 południk, co upamiętnione jest stosownym obeliskiem u wylotu ulicy Szczecińskiej.

oprac. Krzysztof Lepczyński, fot. wikipedia